Centrum Medycyny Konopnej > Leczenie marihuaną > Konopie na PTSD – wykorzystanie potencjału medycznej marihuany w terapii stresu pourazowego

PTSD – zespół symptomów rozwijający się u niektórych osób w odpowiedzi na traumatyczne doświadczenie – jest standardowo leczony farmakologicznie i psychoterapeutycznie. Coraz liczniejsze doniesienia naukowe o korzystnym wpływie medycznej marihuany na osoby doświadczające stresu pourazowego każą przypuszczać, że fito kannabinoidy konopne staną się powszechnie stosowaną w tym kontekście substancją leczniczą.

Co to jest PTSD i kto może go doświadczać?

Stres pourazowy – PTSD (Post Traumatic Stress Disorder) jest zespołem symptomów, które mogą rozwijać się w odpowiedzi na traumatyczne doświadczenie. 

Trauma jest definiowana przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (American Psychiatric Association, APA) jako każde zaburzające funkcjonowanie doświadczenie, w konsekwencji którego doświadczająca go osoba odczuwa znaczny poziom strachu, lęku, niepokoju dysocjacji, bezradności, dezorientacji i innych, trudnych emocji. 

Emocje te są na tyle silne, że powodują u doświadczającej ich osoby długotrwałe skutki, takie jak zaburzone poczucie bezpieczeństwa, zmiana postrzegania świata i siebie. 

Pierwotnie PTSD diagnozowane było u weteranów wojennych, obecnie wyróżnia się szereg zdarzeń, które mogą spowodować rozwinięcie się symptomów. Za najczęściej prowadzące do rozwinięcia objawów stresu pourazowego doświadczenie uważa się gwałt (49% osób, które go doświadczyły). 

Poza  przemocą seksualną, za najczęstsze przyczyny PTSD uważa się: przemoc fizyczną, napaść (32%), wypadek komunikacyjny (17%), zagrożenie życia dziecka (10,4%), bycie świadkiem gwałtu, napaści lub wypadku i/lub sytuacja, kiedy dotykają one bliską osobę (7,3%), katastrofy naturalne (3,8%)

PTSD – diagnostyka i leczenie

Kryteria diagnostyczne PTSD: DSM-5

W DSM-5, piątym wydaniu klasyfikacji zaburzeń psychicznych APA, PTSD zostało umieszczone w bloku “zaburzenia związane ze stresem i traumą”, nie, jak we wcześniejszych wydaniach, w bloku “zaburzenia lękowe”. 

 

Symptomy PTSD według DSM-5 Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego:

  • doświadczenie traumatycznego zdarzenia,
  • ponowne doświadczanie tego zdarzenia: natrętnie powracające wspomnienia, sny związane ze zdarzeniem, które powodują lęk/niepokój, flashbacki, intensywny dyskomfort i stres, który przedłuża się w czasie i jest reakcją na czynniki przypominające o zdarzeniu, fizjologiczna reakcja stresowa na czynniki, które kojarzą się ze zdarzeniem,
  • unikanie bodźców, które wiążą się ze zdarzeniem (uczucia, myśli, emocje, rozmowy, sytuacje i osoby przypominające o zdarzeniu) i/lub brak możliwości przypomnienia sobie szczegółów zdarzenia (okoliczności, chronologii, przebiegu),
  • izolacja, wyobcowanie,
  • poczucie, że nie ma przyszłości,
  • nadpobudliwość (zaburzenia koncentracji i snu, wybuchowość, agresja, czujność, reakcje lękowe), 
  • te symptomy nie są związane z zażyciem substancji zmieniającej świadomość.
Sprawdź też:  Medyczna marihuana na przewlekły stres i jego konsekwencje

 

Diagnoza PTSD może być postawiona tym osobom, które doświadczają:

  • min. 1 symptomu dotyczącego ponownego przeżywania traumy,
  • min. 1 symptomu dotyczącego unikania bodźców przypominających o traumie,
  • 2 lub większej liczby symptomów dotyczących negatywnych zmian nastroju i zmian poznawczych,
  • 2 lub większej liczby symptomów związanych z pobudzeniem i reaktywnością,
  • trudności w codziennym funkcjonowaniu przez okres min. miesiąca. 

 

Skala Davidsona – pomiar natężenia symptomów PTSD

W diagnostyce PTSD używana jest skala Davidsona – narzędzie kwestionariuszowe, które pomaga w ocenie skali urazu u osoby z doświadczeniem traumy. Skala powstała w latach 90 ubiegłego wieku i pozwala na pomiar natężenia objawów, jest używana przede wszystkim we wstępnej ocenie stanu osoby po traumie i pomaga wybrać odpowiednie dla danej osoby leczenie i umożliwia obserwację postępu terapeutycznego.

Leki antydepresyjne i przeciwlękowe w terapii PTSD

W farmakoterapii stresu pourazowego używanych jest kilka grup leków, niektóre z nich mogą być łączone, w celu uzyskania silniejszego i bardziej kompleksowego efektu terapeutycznego. 

Grupy leków stosowane w terapii pacjentów i pacjentek z PTSD:

  • SSRI – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny – leki stosowane w terapii depresji i stanów lękowych.
  • Neuroleptyki – leki przeciwpsychotyczne – leki stosowane u osób cierpiących na psychozy, omamy, urojenia, halucynacje, ale również w niektórych postaciach depresji.
  • Leki przeciwdrgawkowe – stosowane w epilepsji, niektórych rodzajach depresji, np. depresji dwubiegunowej, w stanach maniakalnych czy zespole abstynencji alkoholowej.
  • Benzodiazepiny – leki o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym, przeciwdrgawkowym oraz amnestycznym.

Psychoterapia u osób z PTSD

Większość terapeutów pracujących z osobami przejawiającymi symptomy PTSD uważa, że dana osoba nie jest w stanie wytworzyć naturalnego dystansu wobec traumatycznego doświadczenia, ponieważ jego/jej emocje związane ze zdarzeniem zostały zamrożone. Dlatego osoba przeżywa je wciąż na nowo, mimo że bodziec traumatyczny już nie występuje, a zagrożenie minęło. Celem pracy psychoterapeutycznej z osobami z PTSD jest przetworzenie zdarzenia w świadomości i sprawienie, żeby nie miało ono już wpływu na codzienne funkcjonowanie danej osoby. 

 

Metody terapeutyczne skierowane min. do osób doświadczających PTSD:

  • terapia EDMR (Eye Movement Desensitization and Reprocesing),
  • ekspozycyjna terapia (ET, exposure therapy),
  • oswajanie stresu (SIT, stress inoculation training), 
  • terapia poznawcza (CT, cognitive therapy), 
  • System Wewnętrznej Rodziny (Internal Family Systems).

PTSD a medyczna marihuana

Leki oparte na fito kannabinoidach konopnych mogą, według naukowców, być doskonałą alternatywą dla dotychczas stosowanej w PTSD farmakoterapii oraz wspierać działania psychoterapeutyczne. 

Zdaniem badaczy, medyczna marihuana może wspierać przetwarzanie traumatycznego doświadczenia w świadomości i budowanie nowych sposobów myślenia i reagowania na wspomnienia. Do wyciągnięcia takich wniosków skłania ich obecna wiedza na temat wpływu marihuany na mózg.

Sprawdź też:  Terapia medyczną marihuaną w łagodzeniu objawów menopauzy

Niektóre badania naukowe nad wpływem medycznej marihuany na pacjentów i pacjentki z diagnozą PTSD:

 

  • Mechanizm działania układu endokannabinoidowego w PTSD, analiza literatury przedstawiona przez zespół badawczy z UK i Włoch w 2019 roku.

 

Stymulacja obszarów korowych i podkorowych mózgu może obniżać aktywność hipokampa i ciała migdałowatego, regulując działanie osi podwzgórze przysadka mózgowa. Prowadzi to do lżejszej odpowiedzi fizjologicznej na stres – wydzielanie kortyzolu jest obniżone, co sprawia, że osoba nie doświadcza wysokiego poziomu pobudzenia i czujności. 

W PTSD te obszary mózgu (hipokamp i ciało migdałowate) są silnie aktywowane, co przekłada się min. na pojawienie się takich symptomów, jak zaburzenia poznawcze, depresja, lęk, myśli samobójcze. 

W PTSD poziom endokannabinoidy AEA jest stosunkowo niski, pojawiają się zaburzenia funkcjonowania receptorów CB1 i nieprawidłowe interakcje między receptorami, a AEA. To, jak duże są nieprawidłowości wpływa na natężenie symptomów. 

Badacze uważają, że wprowadzając kannabinoidy konopne, mamy szansę wyregulować działanie ECS, a tym samym wpływać na natężenie objawów stresu pourazowego.

Co ciekawe, u mężczyzn zaobserwowano silniejszą odpowiedź układu ECS na stresujący bodziec w postaci uwolnienia endokannabinoidów i silniejszą reakcję na działanie fito kannabinoidów konopnych, niż u kobiet. 

 

  • Kwestionariuszowe badania z udziałem amerykańskich weteranów wojennych, przeprowadzone w 2016 roku przez grupę badawczą pod kierownictwem Profesora Mechoulama.

 

Duża grupa amerykańskich weteranów wojennych, u których rozwinęło się PTSD raportowała, że stosowanie marihuany przynosi im ulgę i zmniejsza natężenie symptomów, w szczególności: 

  • natrętnych myśli i snów dotyczących zdarzenia,
  • bezsenności, 
  • pobudzenia, 
  • drażliwości, 
  • unikania bodźców przypominających o traumatycznym zdarzeniu, 
  • izolacji i dystansu. 

Badania te miały charakter kwestionariuszowy. Weterani samodzielnie leczyli się marihuaną i raportowali badaczom przyjmowane dawki konopi oraz ich wpływ na samopoczucie oraz nasilenie symptomów PTSD. Dane zebrane przez badaczy posłużyły jako uzasadnienie do rozpoczęcia dalszych, kontrolowanych badań z udziałem pacjentów i pacjentek doświadczających  stresu pourazowego w trakcie terapii medyczną marihuaną.

 

  • Badanie z udziałem weteranów wojennych,  przeprowadzone w 2020 roku przez naukowców z Uniwersytetu Medycznego w Utrechtcie

 

Badacze zorganizowali grupę fokusową, do której zrekrutowali osoby ze zdiagnozowanym PTSD, które doświadczyły traumatycznych zdarzeń służąc w wojsku. Uczestnicy i uczestniczki zaczęli terapię medycznymi konopiami w momencie, w którym rozpoczęła się praca w grupie fokusowej. 

Uczestnicy/czki doświadczali minimalnych skutków ubocznych w porównaniu do farmakoterapii, którą stosowali wcześniej. Symptomy stresu pourazowego, które najlepiej poddały się terapii medycznymi konopiami to drażliwość, agresja, koszmary noce i wynikająca z nich bezsenność oraz nocne pocenie się. 

Sprawdź też:  Leczenie zapalenia trzustki. Czy medyczna marihuana może pomóc?

Co istotne, uczestnicy i uczestniczki podkreślali wagę nastawienia do leczenia marihuaną: postrzegali cannabis jako lekarstwo, nie czuli potrzeby wprowadzania się w stan odurzenia, skupiali się na takim dawkowaniu medycznej marihuany, które najlepiej wpływa na ich funkcjonowanie i radzenie sobie z symptomami. 

Większość pacjentów i pacjentek uczestniczących w badaniu zażywała odmiany marihuany o niskim stężeniu THC i wysokim stężeniu CBD.

Badacze wskazują również na ryzyko nadużywania medycznej marihuany przez osoby, u których zdiagnozowano PTSD. Opierają się na wcześniejszych badaniach, które wykazały, że weterani wojenni ze stresem pourazowym mają tendencję do popadania w uzależnienie od substancji psychoaktywnych, min. nie medycznej marihuany. W tej grupie badawczej do tego nie doszło, jednak ich zdaniem należy mieć tę tendencję na uwadze. 

  • Analiza retrospektywna efektów terapii CBD u pacjentów i pacjentek kliniki psychiatrycznej, którzy przejawiali symptomy stresu pourazowego, 2019 rok.

Analiza retrospektywna skupiła się na podsumowaniu efektów terapii przy użyciu CBD, która została zalecona 11 pacjentom i pacjentkom kliniki psychiatrycznej, u których zdiagnozowano PTSD. CBD było podawane doustnie, w dawkach i stężeniu indywidualnie dostosowanych do potrzeb tych osób przez lekarza psychiatrę. Uczestnicy, równolegle do CBD, zażywali przepisaną przez psychiatrę, standardową farmakoterapię.

91% uczestników badania doświadczyło obniżenie natężenia symptomów w trakcie terapii CBD. Ogólny współczynnik natężenia objawów PTSD obniżył się u uczestników o 28% po 8 tygodniach terapii CBD. CBD było dobrze tolerowane przez wszystkich uczestników, nikt nie przerwał terapii ze względu na działania niepożądane.

Badacze wyciągnęli wniosek, że doustne podanie kannabidiolu, w połączeniu z farmakoterapią, przynosi ulgę pacjentom, którzy mimo przyjmowania standardowych leków, nie doświadczali znacznego zmniejszenia natężenia symptomów PTSD. 

Badacze zapowiedzieli powtórzenie eksperymentu w bardziej kontrolowanych warunkach – podwójnie zaślepionych badaniach z grupą kontrolną placebo. 

Aktualny stan wiedzy na temat terapii medycznymi konopiami u pacjentów i pacjentek z PTSD  jest taki, że działanie fito kannabinoidami na układ endokannabinoidowy pomaga redukować poziom lęku, modulować procesy związane z pamięcią i poprawiać jakość snu. 

Większość naukowców zajmujących się tematem podkreśla, że konieczne jest prowadzenie dalszych badań z udziałem pacjentów. Dalsze badania mają mieć na celu ustalenie efektywnych reżimów terapeutycznych.

Podobne posty:

Magdalena Nita

Magdalena Nita

Ekspert ds. medycznych oraz członek Rady Nadzorczej Centrum Medycyny Konopnej S.A. Na co dzień związana z Katedrą i Kliniką Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Doświadczenie zdobywała od najlepszych lekarzy w kraju i za granicą, odbyła także liczne staże za granicą. Doktorantka z dorobkiem naukowym. Doświadczona w niesieniu pomocy pacjentom bólowym. Nauczyciel akademicki WUM.

Nasze lokalizacje

Biuro zarządu

Centrum Medycyny Konopnej S.A.
Wilcza 46, piętro 1
00-679 Warszawa
KRS 0000877729
NIP 7011016480

biuro@centrum-mk.pl

Dla pacjentów

Centrum Medycyny Konopnej S.A.
nie prowadzi jeszcze obsługi pacjentów

tel. +48 731 93 66 66
kontakt@centrum-mk.pl

Współpraca

Zapraszamy do współpracy:
lekarzy specjalistów, partnerów

tel. +48 731 23 88 88
biuro@centrum-mk.pl

UMÓW TELEWIZYTĘ

Skontaktuj się
z nami

KONTAKT